Kondensatory rozruchowe

Kondensatory rozruchowe do silników, wentylatorów, kosiarek i pieców

Kondensatory rozruchowe do silników jednofazowych są stosowane w urządzeniach, w których silnik potrzebuje dodatkowego przesunięcia fazowego do uruchomienia lub prawidłowej pracy. Takie kondensatory spotyka się m.in. w wentylatorach, pompach, kosiarkach, piecach, sprężarkach, myjkach, napędach bram i wielu urządzeniach AGD.

W praktyce użytkownik najczęściej szuka po prostu zamiennika: kondensatora do silnika, kondensatora do wentylatora, kondensatora do kosiarki albo kondensatora do pieca. Najbezpieczniejsza metoda doboru jest prosta: odczytać oznaczenia ze starego kondensatora i dobrać nowy o tej samej pojemności, odpowiednim napięciu pracy, pasujących wymiarach oraz takim samym lub zgodnym typie wyprowadzeń.

Jak dobrać kondensator rozruchowy?

Najważniejszym parametrem jest pojemność kondensatora podana w µF. W większości przypadków nie należy jej zmieniać „na oko”. Zbyt mała pojemność może utrudnić start silnika, a zbyt duża może pogorszyć warunki pracy uzwojenia pomocniczego i prowadzić do przegrzewania.

Drugim ważnym parametrem jest napięcie pracy kondensatora. Kondensator musi być przeznaczony do pracy w obwodach prądu przemiennego i mieć napięcie dobrane do układu, w którym będzie zamontowany. Liczą się też: tolerancja pojemności, temperatura pracy, średnica lub kształt obudowy, sposób mocowania oraz konektory albo przewody przyłączeniowe.

Przykładowe kondensatory do silników

Do małych silników i wentylatorów może być potrzebny kondensator o niewielkiej pojemności, np. kondensator rozruchowy do silnika 1 µF 450 VAC B-class CBB60 z przewodem 15 cm. W wielu urządzeniach spotyka się też wartości pośrednie, np. kondensator rozruchowy do silnika 6 µF 450 VAC z przewodami 20 cm.

Do większych silników stosuje się kondensatory o wyższej pojemności, ale nadal trzeba trzymać się oznaczeń z oryginalnego elementu lub dokumentacji urządzenia. Przykładami są kondensator rozruchowy do silnika 30 µF 450 VAC z czterema konektorami oraz kondensator rozruchowy do silnika 80 µF 450 VAC B-class CBB60 z przewodem 15 cm.

Co sprawdzić na starym kondensatorze?

• pojemność w µF — np. 1 µF, 6 µF, 30 µF, 80 µF,
• napięcie pracy AC — musi pasować do układu zasilania silnika,
• typ obudowy — cylindryczna, płaska lub prostokątna,
• wymiary kondensatora — ważne przy montażu w obudowie urządzenia,
• rodzaj wyprowadzeń — konektory, przewody albo zaciski,
• klasę temperaturową — szczególnie przy pracy w piecu, wentylatorze lub urządzeniu narażonym na ciepło.

Kondensator do wentylatora, pieca, pompy i kosiarki

Kondensator do wentylatora zwykle pracuje w urządzeniu przez długi czas, dlatego ważna jest nie tylko pojemność, ale też temperatura otoczenia i jakość połączeń. W piecach, dmuchawach i układach grzewczych kondensator może pracować w podwyższonej temperaturze, więc klasa temperaturowa ma realne znaczenie.

Kondensator do kosiarki, pompy lub sprężarki powinien być dobrany zgodnie z wymaganiami silnika. Jeżeli silnik buczy, nie startuje, startuje dopiero po popchnięciu albo traci moment, kondensator może być jedną z przyczyn, ale nie zawsze jest jedyną usterką. Warto sprawdzić także łożyska, uzwojenia, wyłącznik, przewody i stan mechanicznego obciążenia silnika.

CBB60 i CBB61 — co oznaczają te symbole?

Oznaczenia CBB60 i CBB61 spotyka się często na kondensatorach silnikowych. W uproszczeniu: CBB60 to najczęściej kondensatory w obudowie cylindrycznej, stosowane m.in. przy pompach, sprężarkach, kosiarkach i różnych silnikach jednofazowych. CBB61 to zwykle kondensatory w obudowie płaskiej lub prostokątnej, często spotykane w wentylatorach, dmuchawach i mniejszych napędach.

Kondensatory CBB60 i CBB61 to zwykle kondensatory pracy ciągłej. Norma IEC 60252-1 obejmuje kondensatory silnikowe przeznaczone do pracy z uzwojeniami silników.

Przy zakupie nie wystarczy więc sam symbol CBB60 albo CBB61. Trzeba porównać pojemność, napięcie, klasę temperaturową, wymiary i sposób podłączenia.

Klasa temperaturowa kondensatora

Klasa temperaturowa kondensatora rozruchowego informuje, w jakich warunkach środowiskowych kondensator może pracować. Oznaczenia takie jak 25/70/21 albo 40/70/21 nie są przypadkowym kodem. Pierwsza liczba oznacza dolną temperaturę pracy, druga górną temperaturę pracy, a trzecia odnosi się do próby wilgotnościowej.

Przykładowo 25/70/21 oznacza zwykle zakres od -25°C do +70°C oraz 21 dni próby w wilgotnym cieple. Oznaczenie 40/70/21 ma tę samą górną temperaturę +70°C, ale pozwala na pracę od -40°C. To ma znaczenie np. w urządzeniach pracujących zimą na zewnątrz lub w nieogrzewanych pomieszczeniach.

Lepsza klasa temperaturowa nie oznacza automatycznie dłuższego życia. Kondensator −40/85/21 pracujący stale przy 80°C może starzeć się szybciej niż kondensator −25/70/21 pracujący przy 35°C.

Bezpieczeństwo wymiany kondensatora

Kondensator silnikowy pracuje zwykle w urządzeniu zasilanym z sieci 230 V, dlatego wymianę należy wykonywać ostrożnie. Przed rozpoczęciem pracy trzeba odłączyć zasilanie, sprawdzić brak napięcia i bezpiecznie rozładować kondensator.

Nie należy montować kondensatora o przypadkowej pojemności ani stosować zamiennika o zbyt niskim napięciu pracy. Jeżeli nie masz pewności, jaki kondensator dobrać, najlepszym punktem wyjścia są oznaczenia ze starego elementu lub dokumentacja silnika.