Przekaźnik czasowy sekundowy - 4 tryby pracy - zlutowany KIT AVT 1535/1
Przekaźnik czasowy minutowy - 4 tryby pracy - zlutowany KIT AVT 1535/2
Programowany cykliczny przekaźnik czasowy 1-99 s/min - zlutowany KIT AVT 1820
Przekaźnik czasowy cykliczny 12 V DC, praca do 8 s i przerwa do 60 s, moduł zlutowany AVT1459
Uniwersalny przekaźnik czasowy ze złączem SKEDD - zlutowany KIT AVT 5610
Moduł przekaźnika z układem czasowym - 0-19 sekund - 5V-30V - 10A/250V
Wyłącznik czasowy 12V z wejściem bistabilnym i przekaźnikiem - zlutowany KIT AVT 5927
Przekaźniki czasowe umożliwiają automatyczne włączanie, wyłączanie lub cykliczne przełączanie urządzeń po upływie ustawionego czasu. Zastępują sterowanie ręczne wszędzie tam, gdzie dana czynność ma zostać wykonana z opóźnieniem, trwać przez wybrany czas albo regularnie się powtarzać.
W kategorii znajdują się elektroniczne moduły czasowe przeznaczone do montażu we własnych urządzeniach, obudowach i projektach automatyki. Poszczególne modele różnią się napięciem zasilania, zakresem regulacji, sposobem ustawiania oraz dostępnymi trybami pracy.
Czasowy przekaźnik nie zawsze działa w ten sam sposób. Przed wyborem modułu trzeba określić, co dokładnie ma się wydarzyć po podłączeniu zasilania lub podaniu sygnału sterującego.
Nie każdy model obsługuje wszystkie wymienione funkcje. Dostępne tryby, sposób wyzwalania i kolejność przełączania należy sprawdzić w opisie oraz dokumentacji konkretnego przekaźnika.
Elektroniczne przekaźniki czasowe znajdują zastosowanie w prostych układach automatyki, elektronice użytkowej, modelarstwie oraz urządzeniach pomocniczych. Sterują obwodem bez sterownika PLC i bez pisania programu dla mikrokontrolera.
Możliwość zastosowania modułu zależy od napięcia zasilania, obciążalności styków, charakteru obciążenia oraz wymaganego zakresu czasu.
W pierwszej kolejności trzeba rozstrzygnąć, czy urządzenie ma zostać włączone z opóźnieniem, wyłączone po określonym czasie, uruchomione na chwilę czy przełączane cyklicznie. Przekaźnik do opóźnionego wyłączenia nie musi realizować pracy cyklicznej, dlatego sama wartość zakresu czasowego nie wystarcza do prawidłowego wyboru.
W zależności od modelu czas jest odmierzany w sekundach lub minutach. Do krótkiego impulsu potrzebny jest moduł z regulacją sekundową, a do wentylacji, oświetlenia i innych dłuższych procesów - przekaźnik z zakresem minutowym. Warto sprawdzić zarówno minimalny, jak i maksymalny czas: moduł o szerokim zakresie nie zawsze zapewnia wygodne ustawianie bardzo krótkich wartości.
Przekaźniki czasowe bywają zasilane napięciem stałym, na przykład 12 V DC, szerszym zakresem napięcia DC albo bezpośrednio napięciem 230 V AC. Napięcie zasilania elektroniki modułu należy odróżnić od napięcia przełączanego przez styki przekaźnika. Moduł zasilany napięciem 12 V DC steruje oddzielnym obwodem podłączonym do styków, o ile pozwala na to jego konstrukcja i dokumentacja. Parametry obu części sprawdza się osobno.
Przed podłączeniem obciążenia trzeba sprawdzić maksymalne napięcie i prąd styków. Znaczenie ma również rodzaj odbiornika - żarówka, grzałka, silnik, transformator i zasilacz elektroniczny obciążają styki w chwili załączenia w różny sposób. Moduł ze stykami NO, COM i NC służy zarówno do czasowego załączania, jak i rozłączania obwodu, a sposób podłączenia powinien być zgodny ze schematem konkretnego modelu.
Proste przekaźniki czasowe są regulowane potencjometrami montażowymi. Takie rozwiązanie pozwala ustawić czas bez programowania, ale nastawa ma charakter przybliżony. Modele programowane mają przyciski, wyświetlacz lub przełączniki funkcyjne - ułatwiają wybór trybu i ustawienie czasu, wymagają jednak konfiguracji zgodnie z instrukcją.
Moduły elektroniczne są przeznaczone do integracji z własnym urządzeniem. Nawet zmontowany przekaźnik czasowy nie zawsze jest kompletnym produktem w obudowie i może wymagać podłączenia zasilania, przewodów, elementu wyzwalającego oraz zabezpieczenia przed dotknięciem.
Przekaźnik czasowy 12 V pasuje do układów zasilanych z zasilacza, baterii lub akumulatora i jest wybierany do elektroniki, modelarstwa, instalacji niskonapięciowych oraz własnych konstrukcji.
Przekaźnik czasowy 230 V bywa zasilany bezpośrednio z sieci, jeżeli przewiduje to jego dokumentacja. Upraszcza to zasilanie w części zastosowań, ale wymaga odpowiedniej obudowy, izolacji, zabezpieczeń oraz zachowania zasad pracy z napięciem niebezpiecznym.
O wyborze nie powinno decydować wyłącznie napięcie. Równie ważne są tryb pracy, zakres ustawianego czasu, sposób wyzwalania i dopuszczalne obciążenie styków.
Zwykły przekaźnik przełącza styki bezpośrednio po podaniu sygnału sterującego. Przekaźnik czasowy wykonuje przełączenie zgodnie z ustawioną funkcją: po opóźnieniu, na określony czas albo w powtarzającym się cyklu.
Timer cykliczny wielokrotnie powtarza okres pracy i przerwy. Wyłącznik czasowy wyłącza obciążenie jednokrotnie po upływie ustawionego czasu. Dokładny sposób pracy zależy od konstrukcji konkretnego modułu.
Jest to możliwe, jeżeli dokumentacja modułu dopuszcza przełączanie takiego napięcia przez styki przekaźnika. Napięcie zasilania modułu i parametry obwodu sterowanego są oddzielnymi wartościami. Praca z napięciem 230 V wymaga odpowiednich zabezpieczeń i kwalifikacji.
Zmontowany moduł ma przylutowane elementy elektroniczne, ale najczęściej wymaga podłączenia i zamontowania w odpowiedniej obudowie. Przed zakupem warto sprawdzić, czy zestaw zawiera wszystkie elementy potrzebne w planowanym zastosowaniu.
Dokładność zależy od konstrukcji modułu i sposobu regulacji. Nastawy wykonywane potencjometrem są orientacyjne. Przy wymaganej dokładnej i powtarzalnej wartości trzeba wybrać model o odpowiednim sposobie konfiguracji i sprawdzić jego dokumentację techniczną.
