Elektronika
TRX Ewa 40m Transceiver QRP SSB - PCB do projektu AVT 6066
- PCB - płytka (komplet płytek) drukowanych do projektu
TRX Ewa 40 m – transceiver QRP SSB dla krótkofalowca AVT6066
Układ pozwala zbudować prosty transceiver QRP do łączności SSB w paśmie 40 m.
Kieszonkowy transceiver QRP na pasmo 40 m
AVT6066 TRX Ewa 40 m pozwala zbudować mały transceiver krótkofalarski do pracy SSB/LSB w popularnym wycinku pasma 40 m. Konstrukcja pracuje z pośrednią przemianą częstotliwości, wykorzystuje filtr kwarcowy 10 MHz, generator VXO, generator BFO oraz wspólne bloki toru odbiorczego i nadawczego.
Układ ma charakter edukacyjny i pokazuje klasyczną radiotechnikę bez syntezerów DDS, mikrokontrolerów i rozbudowanych układów scalonych. Nadaje się do nauki torów RX/TX, uruchamiania filtrów, generatorów, mieszaczy i stopnia mocy QRP, a po poprawnym zestrojeniu może pracować z anteną na pasmo 40 m i zestawem słuchawkowo-mikrofonowym z PTT.
Karta techniczna
AVT6066
Transceiver QRP na pasmo 40 m, z pośrednią przemianą częstotliwości, emisją SSB/LSB, filtrem kwarcowym 10 MHz, generatorem VXO 17,2 MHz, BFO 10 MHz, wzmacniaczem mocy na IRF520 i zasilaniem 12 V DC.
| Wersja | A – płytka PCB |
| Typ projektu | transceiver QRP dla początkującego krótkofalowca |
| Nazwa projektu | TRX Ewa 40 m |
| Pasmo pracy | 40 m / KF 7 MHz |
| Zakres pracy | około 7085…7185 kHz |
| Emisja | SSB, w praktyce LSB dla pasma 40 m |
| Architektura | pośrednia przemiana częstotliwości, pojedyncza przemiana |
| Pośrednia częstotliwość | 10 MHz |
| Filtr SSB | drabinkowy filtr kwarcowy 4×10 MHz |
| Pasmo filtru kwarcowego | około 2,5…2,7 kHz przy dobranych rezonatorach |
| Generator przestrajany | VXO z rezonatorem 17,2 MHz i diodą pojemnościową BB105 |
| Zakres VXO | około 17,100…17,185 MHz po zestrojeniu |
| Generator BFO | 10 MHz z dławikiem L5 obniżającym częstotliwość o ponad 1 kHz |
| Modulator / detektor | dwudiodowy modulator-detektor z diodami 1N4148 |
| Wzmacniacz w.cz. odbiornika | T4, załączany napięciem +RX |
| Mieszacz odbiornika | T6, mieszacz tranzystorowy z sygnałem VXO |
| Mieszacz nadajnika | T5, załączany napięciem +TX |
| Filtr pasmowy 40 m | L2, L3 z kondensatorami C16 i C19 |
| Filtr dolnoprzepustowy antenowy | L6, L7 oraz C1…C3 |
| Tor m.cz. | wzmacniacz na T11, T12 i T13, dopasowany do słuchawek niskoomowych |
| Współpraca audio | zestaw słuchawkowo-mikrofonowy z mikrofonem elektretowym i przyciskiem PTT |
| Stopień końcowy nadajnika | T1 IRF520, z radiatorem |
| Driver nadajnika | T2 BS170 |
| Tranzystory małosygnałowe | T3…T13 BC547 |
| Stabilizator pomocniczy | 78L09 dla linii +9 V |
| Przełączanie RX/TX | przekaźnik 12 V AZ822-2C-12DSE lub podobny |
| Złącze antenowe | BNC do druku, wyjście 50 Ω |
| Moc wyjściowa nadajnika | około 3…4 W przy zasilaniu 13,8 V i obciążeniu 50 Ω; około 2 W przy 11…12 V |
| Prąd podczas nadawania | do około 500 mA przy 13,8 V |
| Prąd podczas odbioru | około 40 mA |
| Zasilanie | pojedyncze 12 V DC; zalecany akumulator lub dobrze filtrowany zasilacz transformatorowy |
| Regulacja odbioru | POT1 jako tłumik wejściowy / regulacja siły sygnału |
| Strojenie częstotliwości | POT2 steruje napięciem diody pojemnościowej BB105 w generatorze VXO |
| Regulacja stopnia mocy | PR1 ustawia prąd spoczynkowy T1, typowo około 80…120 mA |
| Równoważenie modulatora | PR2 ustawia minimum fali nośnej |
| Uruchamianie nadajnika | zalecane sztuczne obciążenie 50 Ω, miernik mocy w.cz., sonda w.cz. lub oscyloskop |
| Anteny 40 m | dipol 2×10 m, EFHW lub inna antena zasilana kablem koncentrycznym |
| Obudowa przewidziana w projekcie | Z78, 85×154×43 mm |
| Montaż | płytka dwustronna z metalizacją otworów, elementy przewlekane, cewki i transformatory na rdzeniach toroidalnych |
| Wymiary płytki PCB | 148×79 mm |
Wersja A – płytka PCB
AVT6066 A zawiera płytkę PCB do projektu TRX Ewa 40 m – transceivera QRP dla początkującego krótkofalowca. Elementy elektroniczne z poniższego wykazu trzeba skompletować osobno.
Wykaz elementów
- D1: dioda Zenera 5,1 V; możliwe 4,7 V lub 6,8 V zależnie od uruchomienia
- D2-D7: 1N4148
- D8: BB105
- T1: IRF520
- T2: BS170
- T3-T13: BC547
- IC1: 78L09
- C1, C3: 470 pF
- C2, C14, C21, C22, C39: 1 nF
- C4-C10, C12, C15, C17, C20, C23, C32, C34-C36, C40-C43, C46, C47, C50, C51: 100 nF
- C13: 33 pF
- C16, C19: 72 pF, jako 39 pF + 33 pF
- C11, C24-C31, C37, C38: 100 pF
- C18: 10 pF
- C33: 10 µF / 16 V
- C44, C45: 4,7 nF
- C48, C52: 100 µF / 16 V
- C49: 1000 µF / 16 V
- R1, R2: 1 Ω
- R3, R7, R15, R23, R27, R31-R33: 1 kΩ
- R4, R11, R26, R43: 470 Ω
- R5, R6: 4,7 Ω
- R8, R17, R20, R36, R42: 3,2 kΩ
- R9: 47 Ω
- R10: 220 kΩ
- R12: 10 Ω
- R13, R14, R24, R25, R29, R30, R34: 10 kΩ
- R16, R19, R22: 100 Ω
- R18, R21, R28: 47 kΩ
- R37, R38: 2,2 kΩ
- R39: 2,2 MΩ
- R40: 4,7 kΩ
- R35, R41: 1 MΩ
- POT1: 1 kΩ/A, potencjometr obrotowy
- POT2: 10 kΩ/A, potencjometr obrotowy
- PR1: 5 kΩ, potencjometr montażowy
- PR2: 100 Ω, potencjometr montażowy, najlepiej wieloobrotowy
- REL1: przekaźnik 12 V AZ822-2C-12DSE lub podobny, np. HFD27/012-S albo V23042-A2003-B20
- ANT / S1: gniazdo antenowe BNC do druku
- MIC IN / S3: gniazdo stereo mini jack 3,5 mm
- PHONE OUT / S4: gniazdo stereo mini jack 3,5 mm
- +12V / S2: gniazdo DC 2,1/5,5
- Radiator dla T1: DY-AM 32×20×30 mm lub podobny
- Obudowa z tworzywa sztucznego Z78, 85×154×43 mm
- Pokrętła na osie potencjometrów 6 mm: 2 szt.
- L1: 47 µH, 10 zwojów DNE 0,6 na rdzeniu FT37-43
- L2, L3: 6,8 µH, dławiki osiowe
- L4: 100 µH, dławik osiowy
- L5: 4,7 µH, dławik osiowy lub cewka regulowana dla dokładnego ustawienia BFO
- L6, L7: 1 µH, 16 zwojów DNE 0,4 na rdzeniu T37-2
- L8: 10 µH, dławik osiowy
- TR1, TR2: transformatory 2×10 zwojów DNE 0,4 na rdzeniu FT37-43
- TR3: transformator 3×10 zwojów DNE 0,2 na rdzeniu FT37-43
- X1: rezonator kwarcowy 17,2 MHz
- X2-X6: rezonatory kwarcowe 10 MHz, dobrane możliwie blisko częstotliwością
- Podkładka izolacyjna pod T1 oraz elementy montażowe radiatora
- Zestaw słuchawkowo-mikrofonowy z mikrofonem elektretowym i przyciskiem PTT
- Antena na pasmo 40 m oraz przewód koncentryczny 50 Ω
Notes
Najwięcej czasu zajmuje wykonanie elementów indukcyjnych. Warto mieć miernik indukcyjności lub przystawkę do multimetru i sprawdzić L1, L6, L7 oraz transformatory TR1…TR3 przed montażem na płytce.
Rezonatory kwarcowe 10 MHz do filtru SSB powinny być dobrane możliwie blisko częstotliwością. Dobrą praktyką jest selekcja elementów o różnicach poniżej 100 Hz, a najlepiej około 50 Hz.
Uruchamianie warto zacząć od odbiornika. Nadajnik należy stroić najpierw na sztucznym obciążeniu 50 Ω, ustawiając prąd spoczynkowy T1 potencjometrem PR1 oraz minimum fali nośnej potencjometrem PR2.
Uwaga: To nadajnik radiowy. Praca w paśmie amatorskim wymaga odpowiednich uprawnień krótkofalarskich, poprawnie dopasowanej anteny i przestrzegania obowiązujących zasad emisji. Pierwsze uruchomienie nadajnika wykonuj na sztucznym obciążeniu 50 Ω, a antenę podłącz dopiero po sprawdzeniu jakości sygnału.
Najczęściej zadawane pytania
Wersja A zawiera płytkę PCB. Wszystkie elementy elektroniczne trzeba skompletować osobno.
To transceiver QRP do pracy SSB/LSB w paśmie 40 m, przygotowany jako edukacyjna konstrukcja dla krótkofalowców.
Zakres pracy wynosi około 7085…7185 kHz, czyli w popularnym wycinku pasma 40 m.
Przy zasilaniu 13,8 V i obciążeniu 50 Ω można uzyskać około 3…4 W mocy wyjściowej. Przy zasilaniu 11…12 V moc spada do około 2 W.
Układ wymaga pojedynczego zasilania 12 V DC. Najlepiej użyć akumulatora lub dobrze filtrowanego zasilacza transformatorowego.
Nie. Konstrukcja jest oparta na elementach dyskretnych, generatorze VXO, generatorze BFO, filtrach i tranzystorowych stopniach RX/TX.
Filtr SSB jest zbudowany jako filtr drabinkowy z czterech rezonatorów kwarcowych 10 MHz. Dobrze jest dobrać rezonatory o jak najmniejszej różnicy częstotliwości.
Tak. Projekt wymaga wykonania elementów indukcyjnych na rdzeniach FT37-43 i T37-2, w tym L1, L6, L7 oraz transformatorów TR1…TR3.
Nie. Najpierw trzeba uruchomić i sprawdzić nadajnik na sztucznym obciążeniu 50 Ω, ustawić prąd spoczynkowy, zrównoważyć modulator i ocenić jakość sygnału.
Płytka jest dopasowana do obudowy Z78 o wymiarach 85×154×43 mm.
Nie. To wersja A, czyli sama płytka PCB. Tranzystory, diody, rezonatory kwarcowe, cewki, transformatory, kondensatory, rezystory, potencjometry, przekaźnik, gniazda, radiator, obudowę, elementy mechaniczne i pozostałe podzespoły trzeba dobrać osobno według wykazu.
