Kalafonia to najstarszy topnik lutowniczy, który nadal jest w powszechnym użyciu. Powstaje z żywicy sosnowej, a jej działanie polega na rozpuszczaniu tlenków z lutowanej powierzchni w momencie, gdy grot podnosi temperaturę pola.
Wersja Cynel zawiera dodatek aktywatora, dzięki czemu wspomaga lutowanie stopami cynowo-ołowiowymi także tam, gdzie powierzchnia zdążyła się utlenić. Sprawdza się przy poprawkach po montażu, odświeżaniu końcówek przewodów i pobielaniu pól lutowniczych.
Postać stała ma praktyczną zaletę: kalafonia nie wysycha i nie wylewa się, a zużywa się dokładnie tyle, ile przylgnie do grota lub przewodu.
Metal pokrywa się warstwą tlenków w ciągu sekund od kontaktu z powietrzem, a w podwyższonej temperaturze proces przyspiesza. Ta warstwa jest cienka, ale wystarcza, żeby ciekłe spoiwo nie zwilżyło powierzchni - lut zbiera się w kulkę zamiast objąć pole lutownicze.
Kalafonia rozpuszcza tlenki i przez chwilę osłania oczyszczony metal przed ponownym utlenieniem. To jest jej cała rola: nie skleja niczego i nie przewodzi prądu, tylko przygotowuje powierzchnię dla spoiwa.
Dlatego kalafonia nie naprawi każdego problemu. Jeśli lut nadal się nie rozpływa, przyczyną bywa zbyt niska temperatura grota, zabrudzone pole albo zużyty, nieocynowany grot. Topnik pomaga, ale nie zastąpi prawidłowych warunków lutowania.
Nakładać punktowo. Większa ilość topnika nie poprawi jakości połączenia, a zostawi więcej osadu na płytce. Przy drobnej elektronice wystarcza ilość, która przylgnie do końcówki przewodu.
Czyścić alkoholem izopropylowym. Kalafonia bardzo dobrze rozpuszcza się w IPA, więc usunięcie pozostałości nie wymaga agresywnych środków. Czyszczenie ma znaczenie zwłaszcza przy układach wysokiej impedancji i przy gęstym montażu.
Przechowywać w zamkniętym opakowaniu, w temperaturze pokojowej, w suchym miejscu, z dala od żywności i poza zasięgiem dzieci. Zamykanie puszki ogranicza zabrudzenie topnika pyłem i opiłkami z warsztatu.
Działa jako topnik: rozpuszcza tlenki z lutowanej powierzchni i osłania ją przed ponownym utlenieniem, dzięki czemu spoiwo rozpływa się równomiernie. Sama nie skleja elementów ani nie przewodzi prądu.
Postać stała zużywa się wolniej i nie wylewa się przy transporcie, ale trudniej dozować ją w trudno dostępne miejsca. Z tej kalafonii można przygotować topnik płynny, rozpuszczając ją w alkoholu izopropylowym w stężeniu około 25%.
Alkoholem izopropylowym - kalafonia rozpuszcza się w nim bardzo dobrze. Czyszczenie jest istotne przy układach wysokiej impedancji, przed lakierowaniem i przy gęstym montażu.
Ogranicza ryzyko, bo poprawia zwilżanie powierzchni. Zimny lut bierze się jednak najczęściej z poruszenia elementu w trakcie krzepnięcia lub ze zbyt niskiej temperatury grota, a tego topnik nie naprawi.
Producent wskazuje pracę ze stopami cynowo-ołowiowymi. Spoiwa bezołowiowe wymagają wyższej temperatury, przy której topnik szybciej się rozkłada, więc zwykle sięga się po topniki przeznaczone specjalnie do nich.
