Lutownice i lutowanie

Lutownice i lutowanie

Lutownice wraz z akcesoriami należą do podstawowego wyposażenia warsztatu każdego elektronika. Korzystają z nich nie tylko montażyści, ale także projektanci podczas przygotowywania prototypów (przed skierowaniem urządzenia do produkcji seryjnej), serwisanci w warsztatach naprawczych oraz hobbyści, tworzący układy elektroniczne na własne potrzeby. W ofercie sklepu AVT zgromadziliśmy duży wybór produktów związanych z łączeniem elementów na płytkach drukowanych – zaawansowane stacje lutownicze, chemię, cyny i spoiwa, akcesoria oraz części zamienne, a także wszelkiego rodzaju (w tym elektryczne i gazowe) lutownice. Ceny tych urządzeń zaczynają się już od kilkunastu zł, dzięki czemu nawet początkujący elektronicy znajdą wśród nich odpowiednie rozwiązanie dla siebie.

Czytaj więcej
Gaz do lutownic i palników Colibri of London 300ml

Kod: GAZ COLIBRI 300ML

20,00 zł
Dodaj do koszykaNiedostępny
Grot 0.6mm, model B2-1

Kod: GROT B2-1

5,00 zł
Grot 0.6mm, model B1-1

Kod: GROT B1-1

5,00 zł
Zestaw grotów do ZD409, 14szt

Kod: ZD-409 GROT KPL

26,00 zł
Grot W4-1 do lutownicy oporowej ZD715L 200W
Dodaj do koszykaNiedostępny
Grot do lutownicy ZD211

Kod: GROT D4-1

5,00 zł
Lutownica kolbowa 40W/230V 74B30B-40W

Kod: LUTOWNICA50

16,50 zł
Dodaj do koszykaNiedostępny
Zestaw lutowniczy ZD-98

Kod: ZD-98-30C ZESTAW

83,00 zł
Stacja lutownicza ZD8906L 58W

Kod: ZD-8906L 58W

Cyna fi0.50 Sn60Pb40 z topnikiem, 50g

Kod: CYNA 050/50

12,50 zł
Dodaj do koszykaNiedostępny

Lutownice do elektroniki – czyli jak wybrać odpowiednie urządzenie

Najczęściej spotykanymi w warsztatach urządzeniami do lutowania są lutownice elektryczne. Mogą być one zasilane z sieci elektrycznej o standardowym napięciu 230 V – i właśnie takie rozwiązanie stosowane jest bodaj najczęściej wśród amatorów i hobbystów. Typowe lutownice kolbowe posiadają przewód z wtykiem sieciowym i najczęściej pozbawione są jakichkolwiek dodatkowych włączników/wyłączników. Urządzenie uruchamia się bezpośrednio po podłączeniu do gniazdka, nagrzewa do temperatury maksymalnej, a w celu wyłączenia urządzenia należy po prostu odłączyć je od zasilania. Moc tego typu narzędzi wynosi od 25 W do 60 W. Wśród lutownic kolbowych znaleźć można także modele z regulacją temperatury takie jak dostępna w sklepie AVT lutownica LUT0016 o mocy maksymalnej 50 W i napięciu zasilania 230 V. Jej temperatura może być regulowana w zakresie od 200 do 450°C. Istnieją również lutownice o niższym napięciu zasilania, rzędu 12 V, a więc przeznaczone do podłączania albo za pośrednictwem zasilacza, albo np. do standardowego gniazda zapalniczki samochodowej. Zaletą tej grupy urządzeń jest łatwość pracy z nimi w terenie, co ma znaczenie szczególnie podczas prac serwisowych i napraw. Wspomnijmy również o lutownicach elektrycznych przeznaczonych do zasilania napięciem 24 V - te dedykowane są do użycia z konkretnymi modelami stacji lutowniczych i wyposażone najczęściej w 4- lub 6-pinowe złącze do zasilania.

Lutownice do prac terenowych

Do drobnych prac wykonywanych w terenie doskonale nadają się bezprzewodowe lutownice bateryjne, zasilane trzema bateriami typu AA. Ich zaletą jest krótki czas oczekiwania na nagrzanie grotu – najczęściej zaledwie kilkanaście sekund – i niski pobór mocy, wynoszący ok. 4,5 W do 8 W w zależności od konkretnego modelu. Maksymalna temperatura grotu tego typu lutownic może sięgnąć nawet ponad 500°C. Należy pamiętać jedynie o oczywistych ograniczeniach czasu pracy, wynikających z zasilania bateryjnego – producenci podają tu najczęściej albo maksymalny czas pracy (np. do 1h), albo też liczbę możliwych do wykonania punktów lutownicznych (np. do 120). Wśród mini lutownic warto wymienić także narzędzia zasilane z portu USB, a więc przeznaczone na napięcie 5V, o mocy 8W, które mogą być zasilane np., z powerbanków. W Sklepie AVT oprócz samego urządzenia znajdziesz także kompletne zestawy zapasowych grotów.

Inne interesujące lutownice: rodzaje i zastosowania

Lutownice transformatorowe oferują znacznie wyższą moc od modeli omówionych wcześniej – sięga ona nawet od 100 W do 150 W (choć można znaleźć również modele o mocy 45 W). Zasilane są z sieci elektrycznej napięciem 230 V. Charakterystyczną cechą tych narzędzi jest bardzo krótki czas nagrzewania: grot osiąga temperaturę maksymalną w zaledwie 2 – 3 s, co wynika z faktu, że przepływa przez niego znaczny prąd generowany przez transformator obniżający napięcie. Lutownice transformatorowe rekomendowane są do stosowania tam, gdzie lutowany element szybko traci ciepło, np. do dużych złącz oraz końcówek grubych przewodów. Dodatkową zaletą urządzeń bazujących na transformatorach jest fakt, że grot – zbudowany z drutu – można łatwo kształtować i zginać, aby dopasować go do kształtu odpowiedniego do lutowanych połączeń. Jeśli natomiast ulegnie on przepaleniu, wystarczy zastąpić uszkodzony kawałek miedzianego drutu innym. W niektórych zestawach dostępne są gotowe zamienniki grotów.

Podczas prac terenowych, bez dostępu do zasilania z sieci elektrycznej lub gniazda samochodowego, niezwykle przydatne okazują się lutownice gazowe. Ich zasilanie stanowi uniwersalny gaz – butan - stosowany m.in. w zapalniczkach czy palnikach. Zasada napełniania lutownicy jest zresztą zbliżona do klasycznej zapalniczki: w urządzeniu znajduje się pojemniczek na płynny gaz, a piezoelektryczny zapalnik pozwala na uzyskanie płomienia podgrzewającego grot.

FAQ

W pracowni elektronicznej warto mieć pod ręką przynajmniej dwa rodzaje lutownic. Prosta lutownica transformatorowa sprawdzi się doskonale w pracy z większymi elementami (np. przewlekanymi), nadaje się także dobrze do lutowania złączy, kabli i innych elementów o dość dużej pojemności cieplnej. Do lutowania precyzyjnego konieczna będzie natomiast stacja lutownicza z regulacją temperatury.

Lutowanie kabli wymaga nierzadko dostarczenia większej ilości energii w krótkim czasie, w porównaniu do pracy z drobnymi komponentami elektronicznymi – przewód miedziany łatwo odbiera bowiem ciepło z grota. Dlatego do tego celu warto używać lutownicy transformatorowej lub mocniejszej lutownicy kolbowej (60..100 W).

Większość dostępnych na rynku lutownic transformatorowych ma podobną konstrukcję – na końcu sztywnego wysięgnika umieszczone są śruby do zamocowania grota, wykonanego z grubego (~1 mm) drutu miedzianego. Poszczególne modele różnią się przede wszystkim mocą – do większości prac w zupełności wystarczy transformator 45..75 W, jednak trudniejsze prace mogą wymagać mocy rzędu 100..130 W.

W zastosowaniach domowych doskonale sprawdzi się prosta lutownica transformatorowa lub kolbowa o mocy 40 - 60 W. Warto jednak pamiętać, że jeżeli planujemy wykonywać nawet okazjonalne naprawy elektroniki domowej, dobrym wyborem będzie lutownica z regulatorem temperatury (czy to wbudowanym w rączkę, czy też w postaci stacji lutowniczej), co zapewni bezpieczeństwo wrażliwym elementom elektronicznym.

Lutowanie elementów SMD wymaga stosowania lutownic z cienkimi grotami stożkowymi lub typu mini fala. Ponadto bardzo istotna jest precyzyjna kontrola temperatury – z tego względu najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie stacji lutowniczej o mocy 40..100 W z wymiennymi grotami, która zagwarantuje optymalne warunki montażu miniaturowych i delikatnych elementów.

Do lutowania niewielkich elementów w zupełności wystarczy prosta lutownica o mocy rzędu 40 - 60 W. W przypadku częstego korzystania z lutownicy warto wybrać model, do którego łatwo jest dokupić dodatkowe groty, gdyż ten element lutownicy ulega najszybszemu zużyciu.

Do lutowania taśm LED można użyć praktycznie dowolnej lutownicy kolbowej z grotem stożkowym lub transformatorowej (po odpowiednim wyprofilowaniu końcówki grota tak, by była ona możliwie cienka), z podobnego sprzętu można też korzystać przy lutowaniu diod LED THT. Diody SMD należy lutować z użyciem cienkiego grota, najlepiej za pomocą stacji lutowniczej.

Prosta lutownica kolbowa bez regulacji jest doskonałym rozwiązaniem dla osób początkujących – nadaje się zarówno do nauki lutowania oraz wylutowywania elementów elektronicznych, jak i budowy prostych układów (np. na płytkach uniwersalnych). Precyzyjne lutowanie - zwłaszcza elementów SMD – wymaga natomiast użycia stacji lutowniczej z elektroniczną regulacją temperatury i możliwością wymiany grotów. Na szczęście, współczesne stacje lutownicze można kupić już za kilkadziesiąt złotych, zatem leżą one w zasięgu budżetu każdego amatora elektroniki.