Elektronika
Lampowy ocieplacz dźwięku ECC88 - PCB do projektu AVT 3248
- Dodaje do toru audio lampowy bufor na ECC88, który pozwala uzyskać łagodniejszy, cieplejszy charakter brzmienia. Wersja A zawiera płytki PCB.
Lampowy ocieplacz dźwięku – bufor audio ECC88 AVT3248
Układ pozwala włączyć lampowy stopień audio między źródło sygnału a końcówkę mocy, aby nadać brzmieniu cieplejszy charakter.
Lampowy bufor do toru audio
AVT3248 pozwala zbudować stereofoniczny lampowy ocieplacz dźwięku, który można włączyć w tor sygnału audio przed końcówką mocy. Układ wykorzystuje duotriodę ECC88, dzięki czemu jedna lampa obsługuje oba kanały stereo.
Projekt umożliwia wykonanie toru o bardziej wyczuwalnym lampowym wpływie na brzmienie albo układu bardziej przezroczystego, działającego głównie jako bufor impedancji. Zasilacz jest osobnym modułem i zawiera powielacz napięcia anodowego, stabilizowane żarzenie 6,3 V oraz opóźnione załączanie napięcia anodowego po rozgrzaniu lampy.
Karta techniczna
AVT3248
Lampowy ocieplacz dźwięku z duotriodą ECC88, stereofonicznym torem audio, osobną płytką zasilacza, powielaczem napięcia anodowego, stabilizowanym żarzeniem 6,3 V i opóźnionym załączaniem napięcia anodowego.
| Wersja | A – płytki PCB |
| Typ projektu | lampowy ocieplacz dźwięku / bufor audio |
| Zastosowanie | włączenie w tor audio między źródło sygnału a końcówkę mocy |
| Liczba kanałów | stereo |
| Lampa | ECC88, E88CC lub 6922 |
| Typ lampy | duotrioda, jedna bańka dla dwóch kanałów |
| Możliwe topologie toru audio | stopień ze wspólną katodą albo wtórnik katodowy |
| Charakter stopnia ze wspólną katodą | większe wzmocnienie i bardziej wyraźny wpływ lampy na brzmienie |
| Charakter wtórnika katodowego | wysoka impedancja wejściowa, niska impedancja wyjściowa i mniejsza ingerencja w brzmienie |
| Typowe napięcie anodowe lampy | około 60 V wystarcza do poprawnej pracy ECC88 |
| Napięcie zasilacza anodowego | około 90…120 V po powielaczu, zależnie od napięcia transformatora wzmacniacza |
| Źródło napięcia anodowego | dwustopniowy symetryczny powielacz napięcia z uzwojenia transformatora wzmacniacza |
| Typowe napięcie transformatora wzmacniacza | co najmniej 2×20 V AC |
| Filtracja napięcia anodowego | filtr CR z rezystorami R1/R2 i kondensatorami filtrującymi kanałów |
| Napięcie żarzenia | 6,3 V stabilizowane |
| Transformator żarzenia | TR1, transformator zalewany 7,5 V / 3 W |
| Stabilizator żarzenia | 7806 z diodą Schottky’ego 1N5817 podnoszącą napięcie do około 6,3 V |
| Opóźnione załączanie napięcia anodowego | przekaźnik PR1 sterowany przez MOSFET po naładowaniu C8 |
| Czas opóźnienia prototypu | około 8 s |
| Sygnalizacja pracy zasilacza | podwójna dioda LED czerwono-zielona lub dwie osobne diody panelowe |
| Rozładowanie kondensatorów | rezystor R3 rozładowuje C1…C3 po wyłączeniu zasilania |
| Złącza | PW, HT, TR, AN oraz DUOLED |
| Montaż | osobne płytki toru audio i zasilacza, podstawka noval do druku, elementy wysokonapięciowe |
| Wymiary płytek PCB | 112×83 mm, 80×54 mm, 80×54 mm |
Wersja A – płytki PCB
AVT3248 A zawiera płytki PCB do projektu lampowego ocieplacza dźwięku. Elementy elektroniczne z poniższego wykazu trzeba skompletować osobno.
Wykaz elementów
- R11, R13, R21, R23: 500…680 Ω
- R12, R15, R22, R25: 330 kΩ
- R14, R24: 4,7 kΩ
- C12, C22: 470 nF / 100 V, polipropylenowe
- C13, C23: 220 µF / 160 V
- C14, C24: 100 nF / 250 V
- R111, R113, R121, R123: 500…680 Ω
- R112, R115, R122, R125: 330 kΩ
- C111, C121: 100 nF / 100 V
- C112, C122: 470 nF / 100 V, polipropylenowe
- C113, C123: 220 µF / 160 V
- C114, C124: 100 nF / 250 V
- R1, R2: 680 Ω / 2 W
- R3: 500 kΩ
- R4: 100 kΩ
- R5: 220 kΩ
- R6: 1 kΩ
- R7: 300 Ω / 1 W
- R8: 10 kΩ
- C1-C3: 1000 µF / 160 V
- C4, C7, C8: 470 µF / 16 V
- C5, C6: 100 nF
- M1: mostek prostowniczy okrągły
- US1: stabilizator liniowy 7806
- D1-D4: diody prostownicze 1N4004
- D5: dioda Schottky’ego 1N5817
- D6: dioda impulsowa 1N4148
- T1: MOSFET z kanałem N, np. IRF540
- T2: tranzystor PNP, np. BC557
- T3: tranzystor NPN, np. BC546
- DUOLED: podwójna dioda LED czerwono-zielona 3 mm ze wspólną katodą albo dwie diody na panel czołowy
- TR1: transformator zalewany 3 W / 7,5 V
- PR: przekaźnik z cewką 12 V
- L1: lampa ECC88, E88CC lub 6922
- Podstawka noval do druku
- PW, HT: złącza ARK podwójne, 3 szt.
- TR, AN: złącza ARK potrójne, 3 szt.
- DUOLED: złącze goldpin potrójne
Notes
Układ można zabudować w istniejącym wzmacniaczu tranzystorowym, wykorzystując jego transformator do zasilania obwodu anodowego, o ile w obudowie jest miejsce i można bezpiecznie poprowadzić przewody zasilające oraz sygnałowe.
W torze audio warto stosować krótkie przewody ekranowane i unikać pętli masy. W razie potrzeby obwód masy sygnałowej można prowadzić tak, aby zamykał się przez zasilacz, a nie przez dodatkowy przewód między przedwzmacniaczem i końcówką mocy.
Punkt pracy lampy można dobrać pomiarowo. W tym celu mierzy się napięcie zasilania, napięcie anody oraz napięcie katody, a następnie dobiera rezystory katodowe i anodowe tak, aby nie przekroczyć dopuszczalnej mocy strat lampy.
Uwaga: w układzie występuje napięcie sieciowe 230 VAC oraz napięcia anodowe groźne dla życia.
Nieprawidłowy montaż, uruchamianie bez zachowania zasad bezpieczeństwa lub dotknięcie elementów pod napięciem mogą doprowadzić do śmiertelnego porażenia.
Najczęściej zadawane pytania
Wersja A zawiera płytki PCB. Wszystkie elementy elektroniczne trzeba skompletować osobno.
To lampowy bufor/przedwzmacniacz audio, który można włączyć między źródło sygnału a końcówkę mocy, aby uzyskać lampowy wpływ na charakter brzmienia.
Projekt wykorzystuje lampę ECC88. Można stosować także zgodne typy E88CC lub 6922.
Tak. ECC88 jest duotriodą, czyli zawiera dwie triody w jednej bańce, co pozwala obsłużyć lewy i prawy kanał.
Zasilacz wytwarza typowo około 90…120 V, zależnie od napięcia wtórnego transformatora wzmacniacza.
Tak. Przekaźnik załącza napięcie anodowe po rozgrzaniu żarnika lampy. W prototypie czas opóźnienia wynosi około 8 sekund.
Tak. Zasilacz żarzenia korzysta z transformatora sieciowego, a całość pracuje także z wysokim napięciem anodowym. Montaż i uruchomienie wymagają doświadczenia z układami sieciowymi i lampowymi.
Zestaw płytek PCB ma wymiary 112×83 mm, 80×54 mm oraz 80×54 mm.
Nie. To wersja A, czyli same płytki PCB. Lampę ECC88, podstawkę noval, transformator, przekaźnik, stabilizator, elementy zasilacza, kondensatory wysokonapięciowe, rezystory, złącza i pozostałe podzespoły trzeba dobrać osobno według wykazu.
