Przekaźniki, styczniki

Przekaźniki, styczniki

Zdecydowana większość instalacji elektrycznych wymaga stosowania podzespołów odpowiadających za łączenie oraz rozłączanie poszczególnych elementów danego układu. Rolę tę mogą pełnić zarówno przekaźniki, jak i styczniki, jednak warto odpowiednio wcześniej przemyśleć, które rozwiązanie będzie korzystniejsze. Dzisiaj podpowiemy Ci, czym różnią się od siebie powyższe elementy elektryczne i wskażemy ich mocne oraz słabe strony.

Czytaj więcej
Przekaźnik NT75 SPST, 12V, 16A

Kod: NT75-1AS16-12

5,50 zł
Dodaj do koszykaNiedostępny
Przekaźnik subminiaturowy HF33F SPDT, 12V, 10A
Dodaj do koszykaNiedostępny
Przekaźnik kontaktronowy SIL SPST-NO, 5V, 1A

Kod: SIL05-1A72-71L

7,50 zł
Dodaj do koszykaNiedostępny
Przekaźnik NT75 DPDT, 12V, 8A

Kod: NT75-2CS8-12

7,80 zł
Dodaj do koszykaNiedostępny
Podstawka przekaźnika 95.85.3 GZ80, Finder

Kod: GN PRZEK9585

20,00 zł
Dodaj do koszykaNiedostępny

Czym jest przekaźnik?

Zgodnie z jego nazwą podstawową rolą, jaką pełni przekaźnik, jest przekazywanie energii elektrycznej. Realizowane jest to poprzez przerwę zestykową, która w zależności od położenia załącza lub rozłącza dany układ.

Przekaźnik jest bardzo często wykorzystywany w zastosowaniach związanych z automatyką domową oraz przemysłową. Najczęściej łączą one poszczególne podzespoły oraz obwody pomocnicze. Dzięki nim możliwe jest między innymi operowanie układami sterowania maszyn.

Podczas dużych obciążeń energetycznych, ze względu na trudne warunki pracy, przekaźniki powinny być odpowiednio chłodzone, ponieważ w przeciwnym wypadku może dojść do ich niebezpiecznego przegrzania się. W zdecydowanej większości przypadków wystarczy zamontować układ pasywnego chłodzenia składający się z pojedynczego radiatora. Należy jednak pamiętać o przeprowadzaniu regularnych czynności konserwacyjnych, a także wymianie termopadów lub pasty termoprzewodzącej.

Co to jest stycznik?

Stycznik, podobnie jak tradycyjny przekaźnik, odpowiada za transferowanie energii elektrycznej. Jego zestyki zwierane są przy wykorzystaniu elektromagnesu. Po osiągnięciu zadanego napięcia cewki elektromagnesu dochodzi do rozwarcia się zestyków.

Stycznik elektroniczny często wykorzystywany jest do tworzenia wytrzymałych połączeń podstawowych obwodów maszyn, oświetlenia oraz innych wysoce obciążonych układów. Wynika to bezpośrednio z jego właściwości technicznych, które pozwalają mu bezproblemowo przenosić znaczne obciążenia prądowe bez ryzyka przegrzania się lub samoczynnego zwarcia.

Niestety, wyższa wytrzymałość styczników oznacza również zauważalnie wolniejszą pracę, która powoduje, że styki przełączają się dużo wolniej, niż w przypadku większości przekaźników. Kolejnym problemem może być także stosunkowo niska kultura pracy styczników oraz wysoka emisja niepożądanych dźwięków.

Stycznik a przekaźnik – podstawowe różnice

Podstawową różnicą pomiędzy dwoma powyższymi podzespołami jest to, że stycznik jest w stanie bezpiecznie przenosić znacznie większe obciążenia prądowe. To właśnie dlatego styczniki stosowane są do łączenia ze sobą głównych obwodów oraz układów silnoprądowych.

Kolejną różnicą pomiędzy komponentami jest także ich rozmiar. Styczniki są zauważalnie większe od przekaźników, co wymaga wygospodarowania na nie większej przestrzeni. Pozwala to jednak podłączać do nich przewody o dużym przekroju, co znacząco podwyższa niezawodność całej instalacji elektrycznej.

FAQ

Najczęstszymi symptomami uszkodzenia przekaźnika świec żarowych są: brak sygnalizacji zapłonu przez kontrolkę na desce rozdzielczej lub zbyt długi czas tej fazy rozruchu. W nowszych systemach problemy z zapłonem powodują generowanie kodów błędów przez komputer pokładowy. Podstawowym testem pozwalającym na sprawdzenie przekaźnika pozostaje pomiar napięcia (multimetrem) na wyjściach do podłączenia świec, po uprzednim zmierzeniu go na wejściu przekaźnika.

Podłączenie przekaźnika zależy od jego rodzaju – w tym przede wszystkim od liczby i konfiguracji styków – a także od planowanego sposobu pracy. Najprościej rzecz ujmując, napięcie sterujące należy podłączyć do cewki przekaźnika, zaś obwody sterowane – do jego styków. Rozróżniamy pary styków normalnie zwarte (rozwierane po włączeniu napięcia cewki) i normalnie otwarte (zwierane po podaniu impulsu).

Klasyczny przekaźnik elektromagnetyczny zawiera cewkę z rdzeniem (elektromagnes) oraz jedną lub kilka par styków. Podłączenie napięcia do cewki powoduje wytworzenie przez nią pola magnetycznego, które przyciąga tzw. kotwicę, co prowadzi do przełączenia styków do pozycji aktywnej. Zanik napięcia cewki (a więc także pola) wywołuje samoczynny powrót styku ruchomego i przywrócenie spoczynkowego układu połączeń. Osobną kategorię stanowią przekaźniki bistabilne, utrzymujące swój ostatni stan nawet po wyłączeniu cewki.

Zadaniem przekaźnika świateł jest bezpieczne załączanie obwodu zasilania oświetlenia samochodowego za pomocą stosunkowo niewielkiego prądu, płynącego przez przełączniki znajdujące się przy kolumnie kierownicy.

Z uwagi na niewielki pobór prądu współczesnych kamer cofania, do zasilania tego typu urządzeń można stosować przekaźniki o cewkach stałonapięciowych 12 V (lub – w przypadku pojazdów ciężarowych – 24 V), ze stykami NO (normalnie otwartymi), o obciążalności rzędu kilku amperów lub więcej.

Typowy przekaźnik jest elementem elektromechanicznym, służącym do przełączania obwodów elektrycznych za pomocą niewielkiego sygnału sterującego, podawanego na znajdujący się wewnątrz obudowy przekaźnika elektromagnes. Takie rozwiązanie pozwala na sterowanie odbiornikami o wysokim napięciu i/lub prądzie za pomocą wielokrotnie słabszego sygnału, odizolowanego od przełączanych obwodów.

Przekaźniki elektromagnetyczne to tradycyjne elementy sterujące przepływem mocy, stosowane szeroko w instalacjach energetycznych, automatyce przemysłowej i budynkowej, czy też motoryzacji. W odróżnieniu od tzw. przekaźników półprzewodnikowych (SSR), w ich konstrukcji wykorzystuje się cewki elektromagnetyczne i zestawy mechanicznych styków.

Do zasilania reflektorów halogenowych wykorzystuje się przekaźniki z cewkami DC o napięciu równym napięciu nominalnemu instalacji w danym pojeździe (12 V lub 24 V) i obciążalności styków rzędu kilkudziesięciu amperów (zwykle 20 - 30 A).