Tranzystory

Tranzystory

Wynalezienie tranzystora pod koniec lat 40. XX wieku zapoczątkowało rewolucję w dziedzinie elektroniki, szybko podnosząc ją do rangi jednej z najważniejszych dziedzin nauki i techniki. Choć pojedyncze, dyskretne tranzystory są dziś używane znacznie rzadziej, niż jeszcze 30 lat temu – w wielu zastosowaniach wyparły je bowiem specjalizowane układy scalone – to nadal zajmują one istotne miejsce na mapie półprzewodnikowego świata. Dlatego każdy praktykujący elektronik powinien zawsze mieć pod ręką zestaw najpopularniejszych tranzystorów o różnej polaryzacji i mocy, a także różnego typu – wszak dawno minęły już czasy, gdy niektóre odmiany tych podzespołów stanowiły nieosiągalny dla amatora rarytas.

Czytaj więcej
Tranzystor STP80NF03L-04 (30V, 80A, 300W) TO220
Dodaj do koszykaNiedostępny

Tranzystory we współczesnej elektronice

Dziś tylko nieliczni „porywają się” na samodzielną budowę wzmacniaczy audio, opartych na starannie wyselekcjonowanych, często indywidualnie sparowanych tranzystorach komplementarnych, znacznie rzadziej mamy też do czynienia z całymi układami elektronicznymi, opartymi na tranzystorach. Nie zmienia to jednak faktu, że elementy te nadal są powszechnie stosowane w urządzeniach elektronicznych – obecnie najczęściej pełnią jednak rolę elementów kluczujących. Co więcej – przełączane przez tranzystory elektroniczne oraz elektryczne obciążenia (elektromagnesy, uzwojenia silników DC czy elementy oświetleniowe) to zaledwie jedna strona medalu.

Równie często, jak w przypadku prostych układów kluczujących, tranzystory dużej mocy (głównie MOSFET) są stosowane w połączeniu ze scalonymi kontrolerami przetwornic DC/DC – nie zawsze bowiem niewielka „kostka” jest w stanie obsłużyć natężenie prądu rzędu wielu amperów, a możliwość dobrania tranzystora do danej aplikacji daje dodatkową elastyczność podczas projektowania zasilaczy DC/DC. Co więcej, także układy oparte na mikrokontrolerach powszechnie korzystają z niewielkich tranzystorów, obsługiwanych przez linie GPIO np. w celu przełączania diod LED czy kontroli obwodów wejściowych transoptorów. W niektórych przypadkach proste obwody tranzystorowe pełnią nawet rolę… negatorów oraz konwerterów poziomów logicznych.

Tranzystory w ofercie Sklepu AVT

W naszej ofercie znajdziesz bogaty wybór różnego rodzaju tranzystorów – od ręki są u nas dostępne zarówno popularne tranzystory bipolarne małej mocy w obudowach TO92 (do montażu przewlekanego), jak i większe tranzystory średniej i dużej mocy (w tym tranzystory Darlingtona). Mamy także obszerny zbiór tranzystorów polowych (głównie MOSFET), nadających się zarówno do układów zasilających oraz sterujących, jak i obwodów wyjściowych wzmacniaczy audio. Rzadziej spotykaną odmianą tych pożytecznych elementów są tzw. tranzystory cyfrowe – stanowią one połączenie klasycznych tranzystorów bipolarnych z wbudowanymi rezystorami w obwodzie bazowym – dzięki temu świetnie nadają się do układów cyfrowych, gdyż redukują konieczność lutowania dyskretnych tranzystorów ograniczających prąd bazy.

FAQ

Tranzystory są podstawą konstrukcji wszystkich układów elektronicznych, na nich opierają się zarówno proste wzmacniacze mikrofonowe, jak i najbardziej rozbudowane układy scalone (w tym procesory). W dużym uproszczeniu można przyjąć, że podstawowe zastosowania tranzystorów to wzmacnianie słanych sygnałów analogowych oraz przełączanie stanów logicznych (wysoki-niski) w układach cyfrowych.

Zasada działania tranzystora polega (w dużym uproszczeniu) na sterowaniu przepływem prądu, płynącego w obwodzie „wyjściowym” (np. przez kolektor i emiter tranzystora bipolarnego) na podstawie znacznie słabszego sygnału „wejściowego” (prądu bazy). Istnieją jednak inne rodzaje tranzystorów – polowe – w przypadku których za sterowanie prądem odpowiada napięcie podane na wyprowadzenie zwane bramką.

Sposób podłączenia tranzystora wynika z docelowego układu pracy oraz rodzaju (BJT, FET, MOSFET) i polaryzacji danego elementu. (NPN/PNP, kanał N lub P). Przykładowo, tranzystor bipolarny typu NPN przewodzi wtedy, gdy napięcie bazy jest o 0,7V wyższe niż napięcie na emiterze, ponadto potencjał kolektora także powinien być dodatni względem emitera. W przypadku tranzystorów PNP zasady te są dokładnie przeciwne.

Rodzaj tranzystora zależy od konstrukcji wzmacniacza audio. Dawniej często używane były tranzystory bipolarne dużej mocy, dziś w znacznym stopniu wyparły je MOSFET-y. W każdym przypadku należy dobrać element o odpowiedniej mocy (koniecznie z zapasem), a także wystarczającej wytrzymałości na przebicie (UDSmax/UCEmax) i prądzie przewodzenia (IDmax/ICmax).